ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ
اندازه فونت: +

درباره ناصر وثوقى

همپاى انديشه هنر


ساره دستاران:
دكتر ناصر وثوقى در تهران به دنيا آمد. كودكى را تحت سرپرستى مادر و دايى خود گذراند كه افسر تربیت‌شده کارشناس‌های سوئدى بود و اهل مطالعه. وثوقى بعد از مدرسه ابتدايى به كالج آمريكايى رفت و در آخرين دوره‌ای كه آمریکایی‌ها در ايران بودند ديپلم گرفت. حقوق و اقتصاد را هم تا مقطع دكترا در دانشگاه تهران گذراند كه درنتیجه آن سال‌ها به كار قضاوت پرداخته است...........


دكتر ناصر وثوقى، حقوقدان
متولد ۱۳۰۱ تهران
ـ تحصيلات ابتدايى در كالج آمريكايى تهران
ـ ادامه تحصيل در رشته حقوق
ـ اخذ مدرك دكترا از دانشگاه تهران
ـ مأموريت بررسى اسناد خانه سدن از سوى دادگسترى تهران ۱۳۳۰
ـ تأسيس و راه‌اندازی مجله انديشه و هنر ۱۳۳۳

برخى از آثار او عبارت‌اند از:
ـ درآمد ملى و برآورد آن در ايران
ـ تروتسكى در تبعيد (پ.وايس)
ـ انقلاب فرهنگى ( د.لى من، د.مك فارلين)

او صاحب تنها مجله اجتماعى ـ ادبى پنجاه‌ساله ايران است و در هشتادودوسالگی هم به «انديشه و هنر » می‌اندیشد و اين در حالی است كه عمر ديرپاترين مجلات ادبى اين سرزمين از سى سال فراتر نرفته است.

دی‌ماه سال۱۳۲۹ كه ناصر وثوقى از دادگسترى اراك به تهران منتقل شد، جنبش ملى شدن صنعت نفت شروع شده بود و مرتب میتینگ‌هایی در ميدان بهارستان برپا بود. وثوقى آن زمان با توجه به اينكه ملى شدن نفت يك ايده آل و هدف بزرگ ملى بود سخت شيفته آن شد و تا زمان كودتا در اين زمينه فعاليت كرد.
آن سال‌ها دكتر مصدق قانونى را به تصويب رساند مبنى بر اينكه قضات نمی‌توانند در احزاب عضو باشند، وثوقى از آن زمان فعاليت حزبى را كنار گذاشت و شخصاً با نوشتن مقالات و شركت در میتینگ‌ها به فعالیت‌هایش ادامه داد.
ناصر وثوقى از فعالیت‌های مهمش در اين دوران به ماجرايى اشاره می‌کند كه در كتاب «اسناد خانه سدن» نيز به آن اشاره شده است. زمان فعاليت سازمان تبليغات و انتشارات شركت نفت انگليس در ايران به رياست سدن ، در خرداد سال ،۱۳۳۰ وثوقى از طرف دادگسترى مأموريت پيدا می‌کند كه اسناد و مدارك اين مؤسسه را بررسى كند و آن‌هایی را كه عليه ايران تهيه شده بود، حفظ كند و مانع فعاليت اين شركت شود. بعد هم كه دكتر مصدق به شوراى امنيت سازمان ملل و دادگاه لاهه مراجعه می‌کند، ۵۸ فقره از همين اسناد را در اثبات حقانيت ملت ايران براى ملى كردن صنعت نفت ارائه می‌کند.
ـ اما ديگر علاقه‌مندی وثوقى در كنار فعالیت‌های اجتماعى، اقتصادى و حقوقی‌اش ادبيات است. در دوران ابتدايى، دايى هر شب شاهنامه می‌خواند و ناصر را به حفظ كردن اشعار وامی‌داشت. مادر نيز در اين دوره گلستان می‌خواند و اين كلمات در ذهن كودك دبستانى می‌نشست تا سال‌ها بعد، در سال ۱۳۳۳ به فکر درآوردن مجله‌ای با رويكرد اجتماعى، اقتصادى و ادبى افتاد. نشريه «انديشه و هنر» زير نظر هیئت تحریریه‌ای شامل وثوقى، دكتر محسن هشترودى، نادر نادر پور، علی‌اصغر حاج سيدجوادى، جليل ضياپور، دكتر محمود كشفيان و دكتر سهراب فيروزيان منتشر می‌شود. در سرمقاله شماره اول، ضمن اشاره به فقر فرهنگى و مدنى جامعه ما و نقش مؤثر بيگانگان در تداوم چنين وضعيتى، بر لزوم دستيابى به فرهنگ و تمدن جديد تأكيد می‌شود. انديشه و هنر «وظيفه و هدف اساسى » خود را «شناخت انديشه و هنر مترقى و تازه و شناساندن آن به جوانان و روشنفكران» می‌داند اما اولين توقيف کوتاه‌مدت نشريه، پس از شماره پنجم دوره اول پديد می‌آید. سه مقاله اين شماره تحليلى از قيام سى تير و ملى شدن صنعت نفت است. انديشه و هنر در دو دوره اول بيشترين داستان‌های ايرانى را از علی‌اصغر حاج سيدجوادى، غلامعلى سيار، و پرويز داريوش به چاپ می‌رساند. در همین دوره به شعر نيما توجه می‌شود و به مناسبت مرگ او، شماره نهم دوره سوم ويژه او منتشر می‌شود. بخش هنرى مجله هم فعال است و در همه شماره‌ها مقاله‌ای در معرفى سبک‌های نقاشى چاپ شده، مقاله اول را بهمن محصص نوشته و مقالات بعدى را جليل ضياپور .
دوره سوم «انديشه و هنر» با وقفه‌ای سه‌ساله از شهريور ۳۷ تا تير ۳۹ در ۱۰ شعبان منتشر می‌شود كه علاوه بر مقالات اجتماعى و سیاسی ، داستان‌هایی از حاج سيدجوادى، محمدعلى اسلامى ندوشن، احمد شاملو و جلال آل احمد به چاپ می‌رسد. درزمینهٔ ترجمه هم آثارى از چخوف ، كافكا، كامو و سارتر ارائه می‌شود.
درزمینهٔ شعر نیز مجله در این دوره فعاليت چشمگيرى دارد۹،شعر از شاملو، پنج شعر از فروغ و چهار شعر از نيما به چاپ می‌رسد. حسن هنرمندى نيز چهره تازه‌ای است كه به جمع همكاران مجله پيوسته و اشعار متعددى از بودلر و شاعران چينى ترجمه كرده است. گرايش اجتماعى در شماره‌های اول مجله غلبه دارد كه مقالاتى از وثوقى، حميد حميد، حاج سيد جوادى و خسرو خسروى به چاپ می‌رسد.
اما« انديشه و هنر» از سال ۱۳۴۰ عمدتاً ادبى ـ هنرى می‌شود. بحث مفصل تندر کیا درباره شعر معاصر مطرح می‌شود و صحنه هنر و ادبیات صبغه‌ای مدرن می‌یابد. مدرنيسم هم در انتخاب نوع مقالات به چشم می‌خورد وهم به‌تدریج در زبان به‌کاررفته در آن‌ها . زبانى كه با توجه به «زبان پاك» كسروى، واژگانى سره و گاه مشكل دارد و كلمات آن به‌گونه‌ای نوشته می‌شود كه خوانده می‌شود: كاملاً ، «كاملن» نوشته می‌شود و خواب، خاب
اين زبان به‌تدریج چنان گنگ می‌شود كه براى هر يك از شماره‌های كتاب هشتم و نهم «واژه‌نامه فارسى بيگانه » چاپ می‌شود.
ـ ناصر وثوقى از تأثیرگذاری‌های مجله‌اش را همين توجه به زبان فارسى و پاك كردن آن از كلمات بيگانه می‌داند. در انديشه و هنر بعضى واژه‌ها ساخته می‌شود و بعضی از دل فرهنگ‌ها به كار گرفته می‌شود. از واژگان موجودى كه به كار گرفته می‌شوند. پژواك، چالش ، ويراستار و... هستند و از گروهى كه ساخت‌وساز انديشه و هنر است می‌توان به برآیند براى Consequence ، رهيافت و رويكرد براى approach، ايستار براى attitude و چاپخش براى طبع و نشر اشاره كرد.
در دوره پنجم نشريه، سردبيرى بخش ادبيات و هنرها را شميم بهار به عهده می‌گیرد و تنظيم صحنه‌ها و طرح‌ها از آيدين آغداشلو است.
در این دوره بيشترين داستان‌ها را گلى ترقى و شميم بهار نوشته‌اند و از ویژگی‌های اين دوره چاپ دو ویژه‌نامه براى آل احمد و شاملو است و يكى اختصاص دادن بخشى از صفحات يك شماره به نویسنده‌ای خاص مانند سائول بلو و جى.دى.سلينجر.
بيشترين شعرها هم از شاملو، احمدرضا احمدى، اسماعيل نورى علاء، بيژن الهى و م. آزاد است كه در دوره‌های بعد بيشتر صفحات شعر مجله در اختیار شاعران حجم گرا و پيروان شعر ناب است مانند بيژن الهى، هوشنگ چالنگى، سيروس آتاباى و محمودشجاعى.
از میان همكاران مجله در چاپ مجدد از زمستان ۱۳۸۰ تعداد زیادی باقى نمانده‌اند و دكتر ناصر وثوقى، خود بيشتر بار مجله را به دوش می‌کشد، چه درزمینهٔ تأليف و چه ترجمه.
دکتر وثوقی تأكيد می‌کند كه «انديشه و هنر» درزمینهٔ اجتماعى بيشتر به تعليم و تربيت و روشن كردن فكر مردم، آشنا کردنشان با تحولات جهانى و بيرون آوردنشان از بعضى طرز تفكرهاى قديمى خرافى و قراردادهايى (سنت‌هایی) كه مانع پيشرفت است، فعاليت كرده است.
او می‌گوید: اگر ملت‌های عقب‌مانده آفريقا، آسيا و آمريكاى لاتين ازلحاظ علمى و شناخت حقوق خودشان پيشرفت نكنند، كشورهاى صنعتى پيشرفته كه اغلبشان سابقه استعمار دارند آن‌ها را غارت می‌کنند و سعى می‌کنند در همين حالت عقب‌ماندگی نگهشان دارند.
وثوقى نگرانی‌اش وقفه‌های گاه‌وبیگاه در انتشار مجله‌اش است كه باعث شده مخاطبانش را از دست بدهد و حالا باز تلاش مجدد او در انتشار دوباره «انديشه و هنر» پیداکرده مخاطبان خاص خودش است.
ناصر وثوقی درطى پنج دهه، هرچند به‌صورت ناپيوسته مجله‌ای را منتشر كرده كه بعضى بزرگان هنر و ادبيات اين سرزمين شروع جدى كارشان ازآنجا بوده و هرچند خودش كمتر شناخته‌شده است، اما «انديشه و هنر» براى نسلى از اهل فرهنگ به‌عنوان يكى از تأثيرگذاران به یاد مانده است و همچنان در بعضى جاها به جريان سازی‌های اين نشريه اشاره می‌شود.

 

- این مقاله ابتدا در مجموعه «مهرگان» و در جشن‌نامه مشاهیر معاصر ایران به سفارش و دبیری محسن شهرنازدار تهیه و منتشر شده است. پروژه مهرگان که در موسسه فرهنگی- مطبوعاتی ایران به انجام رسید؛ به معرفی نخبگان ایرانی متولد 1290 تا 1330 خورشیدی می‌پرداخت. بخشی از این پروژه سال 1383در قالب کتاب منتشر شده است.

- ویرایش نخست توسط انسان‌شناسی و فرهنگ: ۱۳۹۷
- آماده‌سازی متن: فائزه حجاری زاده
-این نوشته خُرد است و امکان گسترش دارد.برای تکمیل و یا تصحیح اطلاعات نوشته شده، به آدرس زیر ایمیل بزنید:
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

 

 

  

  

  دوست و همکار گرامی

چنانکه از فعالیت های داوطلبانه کانون «انسان شناسی و فرهنگ» و مطالب منتشر شده در سایت آن بهره می برید و انتشار آزاد این اطلاعات و استمرار این فعالیت ها را مفید می دانید، لطفا در نظر داشته باشید که در کنار همکاری علمی، نیاز به کمک مالی همه همکاران و علاقمندان نیز وجود دارد. کمک های مالی شما حتی در مبالغ بسیار اندک، می توانند کمک موثری برای ما باشند.

 

حامی گرامی اطلاعات مالی کانون انسان‌شناسی و فرهنگ هفته‌ای یکبار در نرم افزار حسابداری درج می‌شود شما میتوانید شرح فعالیت مالی کانون را از طریق لینک زیر دنبال کنید.

 

https://www.hesabfa.com/View/Login

 

 

 

مشروطه و رویارویی با اصلاحات در اصفهان و تهران در ...
محمد تهامی‌نژاد در گفت‌وگو با ایبنا : فیلم‌ها تصو...

Related Posts