ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

چگونه کتابی مناسب برای آشنایی با فلسفه انتخاب کنیم؟

 

ادامه خواندن

شمارۀ 151 فصلنامۀ اطلاعات حکمت و معرفت: «کاربردی‌سازی علوم انسانی»


  شمارۀ 151 فصلنامۀ اطلاعات حکمت و معرفت با عنوان «کاربردی‌سازی علوم انسانی» به دبیری احمد پورقاسم‌دهی و نغمه پروان ویژۀ تابستان 1398منتشر شد. در بخش سخن دبیر این شماره دربارۀ معنای کاربردی‌سازی علوم انسانی چنین آمده است: «از آنجایی که کاربردی‌سازی علوم انسانی از ابعاد گوناگون محتاج بررسی است، با توجه به مبانی و مقاصد مختلفی که برای آن متصور است می‌توان تعابیر مختلفی از آن ارائه کرد، مانند نگاه فناورانه به علوم انسانی، تجاری‌سازی، مهارت‌سازی، کارآفرینی، تکنیکال کردن و.... در این ویژه‌نامه بناداریم که نشان دهیم از اواخر قرن بیستم که نیاز به به‌کارگیری علوم انسانی به عنوان زیربنایی برای دیگر علوم و راهی برای به خدمت گرفتن آنها در جهت تربیت شهروندانی خوب و معنا دادن به زندگی فرد و جامعه احساس شد چه گام‌هایی در جهت به‌کارگیری این علوم در زندگی انسانی برداشته شده است. ویژه‌نامه این شماره از نشریه مشتمل بر هشت نوشتار است.  نخستین...
ادامه خواندن

چرا علوم معرفت بخش نیستند؟ (بخش اول)

ادامه خواندن

فلسفه؛ دفاعی غیر سیاسی از محیط زیست


ادامه خواندن

سه دشواره؛ جابری و مواجهه با مدرنیته


  عبدالله محیسن بررسی کتاب «سنت و مدرنیته» با نگاهی به دیگر آثار ترجمه شده به فارسی از محمد عابدالجابری ترجمه‌ی سید محمد آل مهدی به نظر بسیاری از پژوهشگران فلسفه، منشأ فلسفه همان یونان است و آنچه ما از آن به فلسفه‌ی اسلامی یاد می‌کنیم چیزی جز همان مضامین گفته شده در فلسفه یونانی نیست. اما جابری نظر دیگری دارد. او عنوان می‌کند که اگر از زاویه‌ی کارکرد و نیت و قصد متفکران مسلمان نگاه کنیم، خواهیم دید که یکسره آنان تابع مضامین فیلسوفان یونان نیستند، «بلکه هر فیلسوف با توجّه به زاویه¬ى ایدئولوژیکی‌اش به محتوای آن افزوده یا غنا بخشیده است.» جابری فلسفه ى اسلامی را در بستر واقعیات اجتماعی، تاریخی، سیاسی، بررسی می‌کند. به همین سیاق جابری به دنبال شیوه‌ای نوین برای تعامل با میراث است؛ تعاملی که از منظر او تا پیش از این، از سوی متفکران عرب نادیده گرفته شده بود. چنان که در این‌جا...
ادامه خواندن

ساختار تخیلی یک آرمانشهر (بخش پنجم)


از تخیل انتقادی: آنچه نباید باشیم تا تخیل اولی: آنچه باید بشویم نقد تخیل فلسفی از تخیل علمی؛ خوانشی از آرای هابرماس، فینبرگ، بورگمان و هایدگر بر نقد تکنولوژی های نوین آنچه پیش از این تحت عنوان طبی سازی از آن نام رفت اشاره به حضور همه جانبه امر پزشکی در زندگی  و شیوه زیست امروزی است. پزشکی با وارد ساختن امور غیرپزشکی به گفتمان خود آن را درونی کرده و سعی دارد تا برای هرچیزی یک تجویز و نسخه پزشکی عرضه کند. امروزه اگر یک شخص حتی در خانه هم بمیرد می بایست از طریق مجرای پزشکی قانونی و بیمارستان مرگش تایید شود و یا مورد تولد که تا پیش از این در خانه انجام می گرفت امروزه با انواع معاینات سونوگرافی و سزارین های غیرضروری تسلط خود را بر این امور می گستراند. از سوی انواع فناوری ها بویژه بیوتکنولوژی با انواع پیشرفت ها و طرح های خیال...
ادامه خواندن

جهان شایگان


  معرفی کتاب جهان شایگان پنج دیدار و گفت و گو با داریوش شایگان محمدرضا ارشاد   Download PDF File Here
ادامه خواندن

پدیدارشناسی؛ از فلسفه تا روش تحقیق در انسان‌شناسی


چکیده پدیدارشناسی در ابتدا به صورت یک روش و سپس بعنوان مکتب فلسفی با نوع دیدگاه های خاص خود توسط ادموند هوسرل ارائه شد. گرچه پدیدارشناسی به مثابه نوع نگاه فلسفی تا پیش از این نیز در فلسفه آلمانی حضور دارد اما با اندیشه های هوسرل و هایدگر است که بطور نظام مند در قالب یک جریان فلسفی و فکری آغاز گردید. پدیدارشناسی در مقام استراتژی پژوهش در علوم اجتماعی ابزارهای خاص خود و نیز روش ویژه خود را داراست که با روح تحقیقات اجتماعی بویژه تحقیقات کیفی در انسان شناسی همخوانی دارد. این روش که با الهام گرفتن از برخی مهم ترین مضامین فلسفه هوسرل یعنی اپوخه، ایدیسیون و همدلی شکل گرفته است بعدها بصورت گام بندی شده برای استفاده در تحقیق کیفی توسط موستاکس در قالب هفت مرحله ارائه گردید که در این نوشتار به آن اشاره خواهد شد. بدیهی است برای روشن شدن مباحث و برخی روش...
ادامه خواندن

درباره محمد ضيمران: در آینه انديشه


طرح: معراج شریفی چيزى كه تمام پرسش‌ها و پژوهش‌های «محمد ضيمران» را صورت‌بندی می‌کند همان بحث كهنه و کلیشه‌ای «سنت و مدرنيته» است كه البته او با سنجه و نگره جديدى سراغ آن رفته و به دریافت‌های ديگرى از آن رسيده است. او فیلسوف ایرانی و عضو گروه فلسفه هنر در فرهنگستان هنر ایران است... - متولد ۱۳۲۶ اصفهان - فارغ‌التحصیل رشته حقوق قضايى از دانشگاه تهران ۱۳۵۱ - عضو هیئت‌علمی دانشگاه ملى (شهيد بهشتى) ۱۳۵۴ - مدير گروه زبان و متون حقوقى دانشكده حقوق تا سال ۱۳۵۹ - کارشناسی ارشد فلسفه، دانشگاه ماساچوست، آمریکا - دريافت درجه دكترا در رشته معرفت‌شناسی و فلسفه آموزش از دانشگاه ماساچوست آمريكا سال ۱۳۶۴ - تدريس معرفت‌شناسی و فلسفه هنر در دانشگاه ماساچوست در فاصله بين سال‌های ۱۳۶۴ تا ۱۳۷۲ - چاپ يك سرى مقالات درزمینهٔ پديدارشناسى، هرمنوتيك و ساختارشكنى در نشریات معتبر آمريكا - دو بار انتخاب به‌عنوان استاد ممتاز در سالنامه...
ادامه خواندن

بازتعریف مفهوم یوتوپیا مبتنی بر فلسفه‌ی بدن و ذهن (۲)


  تجربه‌ی تراژیک کلان‌شهر مدرن – از یوتوپیا تا دیستوپیا شهر مدرن، تئوریزه و روی زمین، اجرا و تجربه شد. اندیشه‌های سران معماری و شهرسازی مدرن که در پی بازسازی آٰرمانشهر موعود برای بشر بودند، با جدیت تمام در شهرهای مختلف دنیا تبلور کالبدی یافت و مردمان ساکن فضاهایی شدند که به موصوف به صفات نیکو، توصیف می‌شدند.اما به تعبیر زیبای تافوری مرگ آرمان‌گرایی و تولد واقع‌گرایی در فرایند شکل‌گیری ایدئولوژیک «جنبش مدرن»، زمان و رابطه‌ی مشخصی ندارد. به عبارت دقیق‌تر، آرمان‌گرایی واقع‌گرا و واقع‌گرایی آرمان‌گرا، با آغاز چهارمین دهه‌ی قرن نوزدهم، هم‌پوشانی دارد و یکدیگر را کامل می‌کند. افول یوتوپیای سوسیالیستی، تسلیم ایدئولوژی به سیاست، چیزهایی را تحریم کرد که قوانین بهره سبب وقوع‌شان بوده است. ایدئولوژی معماری، هنری و شهری همراه با یوتوپیای فرم به‌مثابه راهی برای بازیابی کلیت انسانی از طریق سنتزی ایدئال و به‌مثابه راهی برای پذیرش بی‌نظمی از طریق نظم، باقی ‌مانده بود. خیلی زود...
ادامه خواندن

اشاره‌ای بر ترجمه «اسلام ایرانی» هانری کربین


  علیرضا ذکاوتی قراگزلو چشم اندازهای معنوی و فلسفی اسلام ایرانی. هانری کربن. ترجمة انشاء‌الله رحمتی. ج1: تشیّع دوازده‌امامی؛ ج2: سهروردی و افلاطونیان پارس؛ ج3: خاصان عشق، تشیع و تصوف. تهران: سوفیا، 1391-1394. هانری کربین از خاورشناسان خوش‌نامی است که به نظر نمی‌آید مسافرت‌ها و کارهایش به‌هیچ‌وجه جنبة استعماری داشته باشد، هرچند از گرایش‌ها و تعصبات ویژه‌ای خالی نیست. از نخستین کسانی که در ایران او را شناسانیدند دکتر سیّد حسین نصر است که واسطة ملاقات او و سپس ادامة مفاوضات و مذاکرات او با سیّد جلال آشتیانی شد که خصوصاً این ارتباط باعث پدید آمدن چهار جلد منتخب آثار حکمای الهی ایران [از ملاصدرا به بعد] گردید که از آثار ارزشمند مرحوم استاد آشتیانی، مُصَدّر به مقدمه‌های فرانسوی هانری کربین است. رفت‌وآمد هانری کربین به ایران، علاوه بر این، سبب آشنایی وی با چند ایرانی نامدار دیگر ازجمله داریوش شایگان گردید که در افکار و آثار این نویسندة محقق نیز...
ادامه خواندن

تأملی مختصر بر فیلم بلید رانر 1982، و نسبت هنر با فلسفه


  هر دو فیلم بلید رانر 1982 و بلید رانر 2049 در ژانر نئونوآر قرار می گیرند. و هر دو ترسیمگر گونه ای پادآرمانشهر هستند. پادآرمانشهرها بیانگر آینده ی محتوم بشر هستند؛ بشری که با اعمالش، در زمین چیزی جز ویرانی و نابودی باقی نمی گذارد. و این هر دو فیلم به دلیل تأکید شدید بر چنین مضمونی، دارای فضاسازی تماماً منطبق با فیلم های نوآر، سیاه و سرد و دلگیر هستند؛ با پیامی واضح که اینهمه ویرانی بر اثر حاکمیت ماشین بر زندگی آدمی ایجاد می شود. در فیلم اوّل (بلید رانر 1982)، داستان با تصمیم مأمور برای از بین بردن شش رپیکنت آغاز می شود. رپیکنت ها ربات های آدم نما هستند؛ که طبق قانون مصوب مدتهاست که تصمیم گرفته شده اینان نباید در کره ی زمین باقی بمانند و زندگی کنند؛ و به همین علت، همه شان از زمین رفته اند به سیارات دیگر؛ و مطابق همان...
ادامه خواندن

کتاب «چیزها صرفاً هستند: فلسفه در شعر والاس استیونس»


سایمون کریچلی / ترجمه‌ی مهرداد پارسا نشر شَوَند، پاییز 1397   پس از کتاب «چگونه از زندگی دست بشوییم و دلشوره آغاز کنیم» (پاییز 1396)، کتاب «چیزها صرفاً هستند» دومین کتابی است که نشر شَوَند از فیلسوف معاصر، سایمون کریچلی، منتشر کرده است. در ادامه به شرح مختصرِ مضامین اصلی این کتاب می‌پردازیم که به تعبیر خود کریچلی یکی از آثار مهم او محسوب می‌شود.   سایمون کریچلی می‌گوید، بسیاری از مردم گمان می‌کنند خواندنِ شعر و فهم آن بس دشوار است و به همین دلیل از آن فاصله می‌گیرند. اما او در این کتاب می‌خواهد بگوید باید به این دشواری آری بگوییم، زیرا شعر روح تازه‌ای به زندگی آدمی می‌دمد و زندگی را با دامنه‌ای مشاهدات و قدرت بیان گسترده و فربه می‌سازد. به باور او زندگی بدون شعر زندگیِ عبثی است که از رشد و پیشرفت بازمانده و عقیم شده است. اما علاوه بر علاقه‌مندان کتاب، بسیاری از...
ادامه خواندن

ميانگرايى ناب


درباره دكتر كريم مجتهدى می‌گوید مدرس فلسفه است و به تشريفات عادت ندارد. «در كلاس درس ما جو ديگرى حاكم است. البته معترف است كه «شايد مدرس فلسفه گاهى به‌ناچار حالات تحكمى و خطابى در كلاس داشته باشد، اما در هر صورت در درجه اول مسأله آموزش مطرح است.معلم خود را موظف می‌داند چيزى را بياموزد و در عين حال به آموزش اعتقاد دارد..... -  متولد ۱۳۰۹ تبريز ـ طى مراحل تحصيل تا اخذ ديپلم در تبريز و تهران ـ عزيمت به فرانسه براى ادامه تحصيل در دانشگاه سوربن پاريس ۱۳۲۷ ـ دريافت كارشناسى ارشد با عنوان بررسى تحليل استعلايى كانت زير نظر ژال وال ـ اخذ مدرك دكتراى فلسفه از دانشگاه سوربن پاريس ـ بازگشت به ايران و تدريس در دانشگاه ادبيات و علوم انسانى دانشگاه تهران با پيشنهاد و توصيه دكتر يحيى مهدوى دامغانى ـ تدريس چند دوره زبان و ادبيات فرانسه در مقاطع فوق‌لیسانس در دانشگاه‌ها ـ...
ادامه خواندن

درماندگی و اخلاق: تاملاتی پیرامون وظیفه روان کاوی (قسمت دوم )


نویسنده : پیتر ویدمر انسان چطور درماندگی را می بیند؟ فروید صحبت از تروما می کند. فروید سوال می کند که هسته مرکزی یک موقعیت ترس چیست؟ پاسخ به احتمال زیاد، تصورهای دنیای بیرونی ما در مقایسه با حد و اندازه اش است. اعتراف به درماندگی در مورد این خطر. فروید اینجا از یک موقعیت تروماتیک صحبت می کند. ما باید اینجا متوجه این باشیم که قدرت من خیلی کم است، چون خطر خیلی بزرگ تر است و من ابزار مقابله با آن را ندارم. چیزی که فروید به این شکل می گوید آیا واقعا یک تجربه است؟ آیا مفهومی نظری است یا نه، واقعا تجربه شده است.چیزی که انسان حس می کند، شکست و ناتوانی است. حس این که هیچ ارزشی ندارد، حس هیچی بودن، حتی حس خجالت، حس این که نمی داند مسیر کجاست، جهت زدودگی، و به خصوص ترس. آیا ترس علامت درماندگی نیست؟ می توانیم بگوییم...
ادامه خواندن

شمارۀ 148 ماهنامۀ اطلاعات حکمت و معرفت:«چیستی و زمینه‌های شکل‌گیری جنبش پدیدارشناسی2»


شمارۀ 148 ماهنامۀ اطلاعات حکمت و معرفت با موضوع «چیستی و زمینه‌های شکل‌گیری جنبش پدیدارشناسی2» به دبیری منیره‌پنج‌تنی در مردادماه 97 منتشر شد. شمارۀ نخست این دفتر در تیر ماه 97 منتشر شده بود. سخن دبیر این شماره از ماهنامه با این نکته آغاز شده است: «اکنون، با گذشت بیش از یک قرن از پیدایش این جبنش و نگارش آثار متعدد در این زمینه که برخی‌شان نیز به فارسی ترجمه شده است، چه نیازی هست تا دوباره پرسشِ «پدیدارشناسی چیست؟» را طرح کنیم و بخواهیم به «سرآغازها» بازگردیم؟ آیا پاسخ این پرسش برای ما واضح و روشن است یا ابهاماتی وجود دارد که وادارمان می‌کند باز هم به پرسشِ چیستی پدیدارشناسی بازگردیم.» در ادامه دبیر این شماره از ماهنامه، ابتدا به برخی دلایل و شواهدی که متخصصان این حوزه را ملزم به طرح دوبارۀ پرسش از چیستی پدیدارشناسی می‌کند، اشاره کرده‌و برای تأکید بیشتر بر ضرورت بازاندیشی و پرسش دوباره...
ادامه خواندن

پرونده شخصیت/ سورن کیرکگور


  کیرکگور همانگونه که بود صالح نجفی   کیرکگوری که ما در ایران می‌شناختیم بیشتر به واسطه فیلم «هامون» و کتاب «ترس و لرز» با آن ترجمه بی‌معنی که بود منتشر می‌شد تا زمانی که ترجمه خوب آقای رشیدیان به بازار آمد اشاره: از آقای صالح نجفی خواهش کردیم مقاله‌ای درباره سورن کیرکگور برای ما بنویسند، ایشان متن یک سخنرانی را در اختیار کرگدن قرار دادند که سعی کردیم با امانتداری آن را چاپ کنیم. داستان ترجمه کتاب «تکرار» را به‌‌اصطلاح قفانگرانه شروع می‌کنم و تاریخ ترجمه آن را مثل بقیه تاریخ‌ها معطوف به ماسبق روایت می‌کنم. ممکن است در مسیر زندگی هر فرد تصادف‌هایی پیش بیاید و درگیر پروژه‌ها، ترجمه‌ها یا انتشار متن‌هایی شود و تصادفا پا در مسیری بگذارد که خودش تعیین‌کننده آن نبوده؛ هرچند در ابتدا فکر می‌کرد به شکل شخصی دارد کار را دنبال می‌کند. ترجیح می‌دهم بحث را با پروژه‌هایی شروع کنم که همدیگر را...
ادامه خواندن

ملودی ملال در موسیقی متن زندگی


فلسفه ملال. لارس اسوِندسن. ترجمه افشین خاکباز. چ3. تهران: فرهنگ نشر نو، 1396. 224ص. 180000 ریال. پس از دو کتابِ کار و فلسفه ترس، فلسفه ملال سومین اثری است که از لارس اسوِندسن، استاد فلسفه دانشگاه برگن نروژ، خوانده‌ام. گویا تا امروز فقط همین سه کتاب او به فارسی ترجمه شده و با استقبال خوبی هم همراه بوده است. سبک و سیاق اسوندسن در این متن مشابه دو نوشته دیگر است، که با طرح پرسش‌های هستی‌شناختی درباره یکی از مفاهیم بنیادین زندگی، مخاطب را به تفکر و بازاندیشی در آن زمینه دعوت می‌کند. او در پیشگفتار از دو انگیزه شخصی و آکادمیک برای نگارش این اثر سخن می‌گوید. نخست آنکه خودش در برهه‌ای از زندگی - پس از فراغت از تحصیل در مقطع دکتری – گرفتار ملالی عمیق می‌شود و می‌کوشد با واکاوی این تجربه به بینشی تازه دست یابد. بعد از آن نیز با مرگ یکی از دوستانش به...
ادامه خواندن

کرگدن پریم/ فلسفیدن و پرسشگری


پرسشگری یک نوعی بیماری است گفت‌وگو با سیاوش جمادی درباره فلسفیدن و پرسشگری؛ فلسفه چه نسبتی با پرسشگری دارد و این دو چه نقشی در زندگی ما ایفا می‌کنند محسن آزموده این تعبیر مشهور مارتین هایدگر، اندیشمند معاصر آلمانی، را بسیار شنیده‌ایم و خوانده‌ایم که «پرسش تقوای تفکر است» اما به راستی چرا چنین است؟ چه نسبتی هست میان اندیشیدن و تفکر؟ مراد از تقوا در این‌جا چیست؟ پرسش واقعی چرا و چگونه طرح می‌شود؟ آیا همین سوال‌هایی را که ما روزانه از یکدیگر می‌پرسیم یا در مصاحبه‌ها و گفت‌وگوهای رایج می‌شنویم، می‌توان پرسش در معنای دقیق فلسفی آن خواند؟ آیا طرح پرسش در خلأ و بدون پیش‌زمینه صورت می‌گیرد؟ سیاوش جمادی از نویسندگان و مترجمان نام‌آشناست که آثار سترگ و تاثیرگذاری چون «هستی و زمان» مارتین هایدگر را به فارسی ترجمه کرده است و تا حدود یک دهه پیش کتاب‌های زیادی به صورت ترجمه یا تالیف از او منتشر...
ادامه خواندن

شایگان دردمند است


  گفت‌وگو با سروش دباغ درباره داریوش شایگان متقدم و متاخر؛ از کتاب «آسیا در برابر غرب» تا «افسون‌زدگی جدید» که هر دو از مهم‌ترین کتاب‌های شایگانند هومان دوراندیش در بین آثار متعددی که داریوش شایگان به زبان‌های فارسی و فرانسوی نوشته است، احتمالا دو کتاب «آسیا در برابر غرب» و «افسون‌زدگی جدید» بیش از سایر آثارش موضع وی را در قبال تمدن جدید غرب نشان می‌دهند. اگرچه کتاب «انقلاب دینی» شایگان نیز جزو آثار مهم اوست اما در گفت‌وگو با سروش دباغ، این کتاب را فاکتور گرفتیم تا شایگان متقدم و متاخر را در آینه آن دو اثر اساسی‌اش تماشا کنیم. سروش دباغ در چند سال گذشته سلسله‌جلساتی در معرفی و نقد متفکران برجسته ایران برگزار کرده است و در این جلسات مفصلا به بررسی آثار و اندیشه‌های داریوش شایگان نیز پرداخته است. * احتمالا مشهورترین کتاب داریوش شایگان «آسیا در برابر غرب» است. برخی حتی معتقدند این کتاب...
ادامه خواندن