ورود

وارد شدن به حساب کاربری

نام کاربری*
رمز عبور *
من را بخاطر بسپار

ساختن حساب کاربری

پر کردن تمامی گزینه های دارای * اجباری می باشد
نام
نام کاربری*
رمز عبور *
تایید رمز عبور*
ایمیل*
تایید ایمیل*
کد امنیتی*
Reload Captcha

انسان شناسی و فرهنگ

انسان شناسی و فرهنگ

جایگاه ادبیات عامه در مجموعه­ های تلویزیونی رسانه ملی


فاطمه عظیمی فرد چکیده فرهنگ مردم یا فرهنگ عامه، همه ابعاد زندگی انسان از باورها و عقاید گرفته تا آداب و رسوم و خلق و خو و هنجارها و هنر را در برمی­گیرد. ادبیات عامه نیز که خود گستره وسیعی دارد  و شامل ترانه و اشعار، چیستان، مثل، متل، ضرب­ المثل‌، دعا‌، سوگند، قصه و ترانه کار و جز آن می‌شود، بخشی از فرهنگ مردم را تشکیل می­دهد. فرهنگ مردم پدیده­ ای پویاست که به طور دائم در حال تحول است و بخشی از هویت فردی و جمعی را بازنمایی می­کند. رسانه ­ها، به‌ ویژه تلویزیون یکی از عواملی هستند که شناخت عناصر هویتی را ممکن می­ سازند. در ایران سریال‌سازی تلویزیونی با رویکرد ملی و فرهنگی بعد از ورود تلویزیون به ایران در سال 1337 آغاز شد. در مقاله حاضر تلاش شده است میزان حضور ادبیات عامه در مجموعه­ های تلویزیونی سیما در گروه اجتماعی بررسی شود. ازاین­ رو،...
ادامه خواندن

زن در فرهنگ مردم مازندران


رجبعلی مختارپور . فریده یوسفی. ساری: شلفین، 1394. 192 ص. 150000 ریال. «از نخستین دهه‌های سدة خورشیدی حاضر، از زمانی که پروین اعتصامی سروده بود: کس چو زن اندر سیاهی قرن‌ها منزل نکرد/ کس چو زن در معبد سالوس، قربانی نبود/ در عدالتخانة انصاف زن شاهد نداشت/ در دبستان فضیلت زن دبستانی نبود» زمان بسیار زیادی نگذشته است، اما در همین دورة70-80 ساله، به مدد گسترش ارتباطات، افزایش سواد بخصوص در بین زنان، تغییر در سبک زندگی و... وضعیت زنان در جامعه بسیار متحول شده است. دست‌کم در حوزة آموزش، تغییر شرایط زنان بسیار چشمگیر بوده است، به‌طوری‌که میزان باسوادی زنان ایرانی از 17 درصد در سرشماری 1345 به 81 درصد در سرشماری سال 1390 افزایش یافت و اخیراً تعداد دانشجویان دختر افزون‌تر از تعداد دانشجویان پسر شده است. در سال‌های اخیر، علاوه بر فعالان اجتماعی، متخصصان حوزه‌های مختلف علوم انسانی در تلاش برای ارتقای وضعیت زنان، مطالعاتی را در...
ادامه خواندن

نحوه ی کاشت سبزه نوروز درکرمان


زهرا ایزدی در کرمان مانند دیگر نقاط کشور عزیزمان ایران مردم پایبند به عقاید و سنن زیبایی مانندکاشتن سبزه هستند که این کار نمادی ازسرسبزی وخرمی در استقبال از سال جدید می باشد. به دلیل تجربه طولانی، بانوان کرمانی در کاشت سبزه یا در اصطلاح کرمانی ها «طاقـو»(taqo)، ید طولایی دارند و این آداب کهن را به بهترین شکل ممکن اجرا می نمایند. در ابتدا لازم به یادآوری ست که بانوان کرمانی از دیرباز طبق باوری دیرینه رسم دارند که به تعداد هر یک از اعضای خانواده و یا درگذشتگان خویش، سبزه یا در اصطلاح کرمانی ها «سبزو» یا «طاقویی» بکارند و به هنگام کاشت و به نیت سلامتی و سرسبزی اعضای خانواده این کلام را به زبان آورند: «برای سلامتی سر فرزندم این سبزو، را می کارم» و به همین ترتیب با بردن نام تک تک بچه ها و اعضای خانواده، سبزه یا طاقویی کاشته می شود. نکته ی...
ادامه خواندن

معرفی کتاب: «الله بده بارون»


  «الله بده بارون» (فرهنگ مردم گراش)، به کوشش صادق رحمانی، ناشر: همسایه با همکاری موسسه فرهنگی هفت برکه، 304 ص، 1396 گراش شهری است که در جنوب استان فارس و در ۲۶۰ کیلومتری جنوب شرقی شیراز و ۲۱۰ کیلومتری شمال غربی بندرعباس قرار دارد. این شهر در ۱۵ کیلومتری «لارستان» واقع شده و شامل مناطق و روستاهای: «خور، براک، لطیفی، لار و بائن» در استان تاریخی فارس است. شهر در ناحیه گرم و خشک بیابانی جای گرفته و از دریای آزاد ۹۱۵ متر ارتفاع دارد. مساحت دشت گراش بالغ بر ۳۰۰۰ هکتار می‌باشد، که حدود ۶۰۰ هکتار آن را بافت شهری و بقیه را نخلستان، باغها، مزارع کشاورزی و زمین های بایر تشکیل می‌دهد. گراش را می‌توان از خشک‌ترین شهرهای ایران قلمداد کرد، کشاورزی در این منطقه وابستگی شدید به ریزش باران، در فصول پاییز و زمستان دارد و به علت خشونت آب و هوا، مردم در شرایط نامساعدی...
ادامه خواندن

کلاغ در فرهنگ ایرانی


کلاغ در فرهنگ ایرانی پرنده­ای چند وجهی به­ شمار می­ آید. چند وجهی بودن توصیف­ های کلاغ به سبب خصلت­ ها و باورداشت­ های متنوع و گاه متضاد مردم در خصوص این پرنده است؛ چرا که رد پای انواع گوناگون این پرنده در اسطوره­، دین، فرهنگ و ادبیات­ فارسی و عرفانی مردم ما بازتاب دارد. کلاغ، زاغ یا غراب پرنده­ای سیاه و مردارخوار است که عمری بسیار طولانی دارد (یاحقی، 1389: 602). این پرنده از راستة سبک بالان بزرگ و با منقاری دراز و قوی شناخته شده که از حشرات و جوندگان تغذیه می­کند (دهخدا، 1377: 12/18452). کلاغ دارای قد متوسط و دارای پرهای سیاه (در قسمت سر و بال و دم و گردن) است ولی در ناحیة پشت و شکم، پرهای خاکستری مایل به سفید دارد. این پرنده انواع مختلف دارد و تقریباً همه­چیزخوار است (معین،1371: 3/3016). یکی از شاخص‌ترین ویژگی‌های کلاغ‌ این است که در هر زیستگاهی از...
ادامه خواندن

احضار ارواح


  روناک حسینی گفت‌وگو با کریم مجتهدی درباره عالمِ فئودور داستایفسکی، آنچه به آن می‌اندیشید، دنیایی که در داستان‌هایش ساخت و شخصیت‌های عجیبی که خلق کرد داستایفسکی به پرسش‌های فلسفی که در رمان‌هایش مطرح می‌کند مشهور است. می‌توان او را فیلسوف دانست؟ در کتابتان هم یک فصل را به این پرسش اختصاص داده‌اید. خیلی ساده بگویم، فلسفه یک معنای تخصصی دارد و یک معنای عام. هر کسی که تامل می‌کند، حتی یک شاعر یا موسیقیدان، می‌تواند بگوید ذهنش بعد فلسفی دارد اما در معنای خاص کلمه، فلسفه تاریخ دارد. از یک دوره با فیثاغورس و سقراط و افلاطون شروع شده و ادامه پیدا کرده و در دل تاریخ خودش شکل گرفته است. آنچه در دل تاریخ فلسفه شکل گرفته تخصصی است. دیگر یک شاعر الزاما در این گروه قرار نمی‌گیرد. یک نقاش می‌تواند تفکر فلسفی داشته باشد اما دکارتی، افلاطونی یا ارسطویی نباشد. در معنای تخصصی کلمه داستایفسکی نه تنها...
ادامه خواندن

معرفی كتاب «فرهنگ و زندگی روزمره»


نویسنده: اندی بنت، ترجمه لیلا جوافشانی و حسن چاوشیان کتاب اندی بنت با تاکید بر زندگی روزمره صورت بندی شده است. زندگی روزمره از جمله کلیدی ترین مفاهیم در مطالعات فرهنگ عامه است. فرهنگ و زندگی روزمره مرور جامعی از مدل های نظری، مسائل و پیچیدگی های فعالیت های فرهنگی معاصر به دست می دهد. در فهرست، کتاب حاضر از دوپاره تشکیل شده است که در پاره اول بیشتر به ریشه ها و اندیشه هایی پرداخته شده که به زندگی روزمره در آن ها توجه شده است و در پاره دوم اجزای زندگی روزمره مانند رسانه ها، مد، موسیقی، گردشگری و پادفرهنگ ها مورد بحث قرار گرفته اند. اما مولف در مقدمه، کتابش را به 8 فصل تقسیم کرده است که در ذیل خلاصه ای از هر فصل می آید: فصل اول کتاب به بررسی این موضوع می پردازد که نخستین برداشت ها و دیدگاه ها  درباره ی رسانه ها...
ادامه خواندن

بازخوانی قصه‌های «مشدی گلین خانم» از منظر قومیت راوی


درآمد در سال 1943میلادی، زمانی که ایران در اشغال نظامی متفقین بود، جوانی به نام الول ساتن ماموریت می‌یابد برنامه «صدای انگلیس» را در رادیو تهران دایر کند. البته او پیش از این به عنوان کارشناس یک شرکت نفتی به ایران رفت و آمد داشت و به جهت علاقمندی به فرهنگ و ادب ایران به محافل ایرانیان اهل قلم موانست  داشت؛ از جمله با علی جواهرکلام. ساتن در خانه جواهرکلام با پیرزنی هفتادساله به نام مشدی گلین خانم آشنا می‌شود که گنجینه‌ای لبریز از افسانه‌های ایرانی در سینه داشت. از این رو تا سال 1947 که در ایران بود 117 قصه از این زن سخن‌پرداز را بر کاغذ پیاده می‌کند و چندی بعد در سال 1950 آنها را در یک مجموعه به چاپ می‌رساند. در اوایل دهه 80 میلادی اولریش مارتسولف که برای رساله دکتری خود در جستجوی قصه‌های ایرانی بود با ساتن آشنا می‌شود و ساتن تمامی قصه‌های خود...
ادامه خواندن

نگاه فاخته ای


در فرهنگ مردم و همچنین در احادیث روایت شده است که برای دور شدن از بلایا و آفت جن و مصون ماندن از آن به نگهداری برخی حیوانات از جمله پرندگان در خانه بپردازید.  این آموزه دینی و سنت فرهنگی را نسل گذشته، یعنی پدربزرگ و مادر¬بزرگ¬ها و حتی پدر و مادرها تقریباً تا سی، چهل سال پیش به فراخور در شهر تهران نیز انجام می¬دادند؛ به طوری که در خانه¬های حیاط¬دار آن زمان معمولاً خانواده¬ها به نگهداری مرغ و خروس و یا کبوتر و یا پرندگانی در قفس برای شگون آنها و مصونیت از حوادث ماورایی می¬پرداختند. ما هم به سلوک سنت¬های آن زمان در منزل برخی از این حیوانات را نگهداری می¬کردیم. معمولاً پدر هنگامی که به اصفهان و روستایشان می¬رفت در بازگشت، دو سه جوجه یا مرغ (رسمی) می¬آورد که معمولاً در حیاط خانه و در باغچه کوچک حیاط، تا زمانی که بزرگ می¬شدند و یا با...
ادامه خواندن